{"id":3519,"date":"2019-07-03T18:45:56","date_gmt":"2019-07-03T15:45:56","guid":{"rendered":"http:\/\/tr.erdalbora.com\/?p=3519"},"modified":"2020-03-29T22:33:51","modified_gmt":"2020-03-29T19:33:51","slug":"insanligi-sinirlayan-iki-dusunce-ve-otesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/2019\/insanligi-sinirlayan-iki-dusunce-ve-otesi\/","title":{"rendered":"\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 S\u0131n\u0131rlayan \u0130ki D\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00d6tesi"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;3.22&#8243;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.25&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;]Bir \u00e7ok dini \u00f6\u011fretide ya da anlay\u0131\u015fta savunulan temel fikirlerden birisi, insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi kendi \u00e7abas\u0131 ile bulamayacak olmas\u0131 ve mutlaka d\u0131\u015far\u0131dan bir rehberlik almas\u0131 gerekti\u011fidir.<\/p>\n<p>Bu \u00e7izgide d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce;<br \/>\n\u0130nsan\u0131n madem ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme mekanizmas\u0131 yeterli de\u011fil, herhangi bir dini se\u00e7erken do\u011fru se\u00e7ti\u011fine kendisi nas\u0131l emin olacak? G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, bu \u00e7izgide d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insan asla se\u00e7ti\u011fi dinden de emin olamaz.<\/p>\n<p>E\u011fer aksi do\u011fru ise, yani insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme mekanizmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi bulmak i\u00e7in&nbsp;yeterli ise, o zaman dinler de insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmesi\/bulmas\u0131 i\u00e7in elzem yani mecburen gerekli de\u011fillerdir.<\/p>\n<p>E\u011fer bir dini anlay\u0131\u015f, onun mensubu olmad\u0131\u011f\u0131n zaman korkman gerekti\u011fini sana s\u00f6yl\u00fcyorsa, ve ger\u00e7e\u011fi kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7abanla g\u00f6remeyece\u011fini veya bulamayaca\u011f\u0131n\u0131 da ima ediyorsa, o dinin mensubu olsa da do\u011frulu\u011fundan tam emin olamayan, ama kendi kendine de ba\u011f\u0131ms\u0131z aray\u0131\u015fa girmekten korkan ve hatta bunu denemeyi bile akl\u0131na getiremeyen bireyler yarat\u0131yor demektir.<\/p>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler (1- \u0130nsan\u0131n kendi ba\u015f\u0131na ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme kabiliyeti ger\u00e7e\u011fi bulmak i\u00e7in yeterli de\u011fildir. 2- E\u011fer X anlay\u0131\u015f\u0131nda (veya inanc\u0131nda) de\u011filsen korkmal\u0131s\u0131n.), insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n biny\u0131llarca belli d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamadan ve bu kal\u0131plar\u0131 da yar\u0131m kalple, emin olamadan ya\u015famas\u0131n\u0131n temel nedenlerindendir.<\/p>\n<p><strong>Bu d\u00f6ng\u00fc, insan\u0131n hayata b\u00fct\u00fcn samimiyetiyle bakmas\u0131 ve ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rebilme kabiliyetini kendisine g\u00f6stermesi ile k\u0131r\u0131labilir.<\/strong>&nbsp; (Bkz, dipnot)<\/p>\n<p>\u0130nsanda bunun yani ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme \u00f6zelli\u011finin asla yok edilemedi\u011fini, milletlerin i\u00e7indeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi arzusunun bu g\u00fcne kadar asla yok edilememi\u015f, kal\u0131c\u0131 olarak ortadan kald\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131ndan anlayabiliriz. \u0130yi haber bunun asla yok edilemeyecek olmas\u0131d\u0131r. K\u00f6t\u00fc haber ya da dikkat etmemiz gereken haber ise, bunun \u00fczerinin aldan\u0131\u015flar ve yan\u0131lsamalar ile uzun s\u00fcreler kapat\u0131l\u0131p kitlelerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uyuyarak uzun zamanlar ge\u00e7irebilecekleridir. Yinelemek gerekirse, kurtulu\u015f yine bireyin kendi elindedir, t\u00fcm samimiyetiyle bu tecr\u00fcbeyi kendisine g\u00f6stermesi gerekmektedir.<\/p>\n<p><strong>Dipnot:<\/strong>&nbsp;(\u00d6rne\u011fin, insan e\u011fer bir dinin de mensubuysa, \u00f6nce o dini samimiyetle incelemelidir, ve inanc\u0131ndan tam emin olana kadar asla durmamal\u0131d\u0131r. E\u011fer samimi ise mensubu oldu\u011fu dinin onu ger\u00e7e\u011fe ula\u015ft\u0131rabilece\u011fi inanc\u0131yla o dinin t\u00fcm derinli\u011fine inmelidir. Mesela o dinin Tanr\u0131&#8217;s\u0131ndan ger\u00e7e\u011fi kendisine en k\u0131sa zamanda vermesini isteyebilir.) (E\u011fer mesela ateist bir bilim adam\u0131ysa, ateizm d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve t\u00fcm bilimsel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 sonuna kadar derinlemesine sorgulamal\u0131d\u0131r ve bilmedi\u011fi \u015feyi de bilmiyorum diye itiraf edebilmelidir. Bu \u00e7izgide giderse bilmenin ve zihnin kendisini inceleme a\u015famas\u0131na gelip, s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ebilmeyi eninde sonunda ke\u015ffedebilecektir.)[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;3.22&#8243;][et_pb_row _builder_version=&#8221;3.25&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;3.25&#8243; custom_padding=&#8221;|||&#8221; custom_padding__hover=&#8221;|||&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;3.27.4&#8243; background_size=&#8221;initial&#8221; background_position=&#8221;top_left&#8221; background_repeat=&#8221;repeat&#8221;]Bir \u00e7ok dini \u00f6\u011fretide ya da anlay\u0131\u015fta savunulan temel fikirlerden birisi, insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi kendi \u00e7abas\u0131 ile bulamayacak olmas\u0131 ve mutlaka d\u0131\u015far\u0131dan bir rehberlik almas\u0131 gerekti\u011fidir. Bu \u00e7izgide d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce; \u0130nsan\u0131n madem ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme mekanizmas\u0131 yeterli de\u011fil, herhangi bir dini se\u00e7erken do\u011fru se\u00e7ti\u011fine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"Bir \u00e7ok dini \u00f6\u011fretide ya da anlay\u0131\u015fta savunulan temel fikirlerden birisi, insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi kendi \u00e7abas\u0131 ile bulamayacak olmas\u0131 ve mutlaka d\u0131\u015far\u0131dan bir rehberlik almas\u0131 gerekti\u011fidir.\n\nBu \u00e7izgide d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce;\n\u0130nsan\u0131n madem ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme mekanizmas\u0131 yeterli de\u011fil, herhangi bir dini se\u00e7erken do\u011fru se\u00e7ti\u011fine kendisi nas\u0131l emin olacak? G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, bu \u00e7izgide d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insan asla se\u00e7ti\u011fi dinden de emin olamaz.\n\nE\u011fer aksi do\u011fru ise, yani insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme mekanizmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi bulmak i\u00e7in&nbsp;yeterli ise, o zaman dinler de insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmesi\/bulmas\u0131 i\u00e7in elzem yani mecburen gerekli de\u011fillerdir.\n\nE\u011fer bir dini anlay\u0131\u015f, onun mensubu olmad\u0131\u011f\u0131n zaman korkman gerekti\u011fini sana s\u00f6yl\u00fcyorsa, ve ger\u00e7e\u011fi kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7abanla g\u00f6remeyece\u011fini veya bulamayaca\u011f\u0131n\u0131 da ima ediyorsa, o dinin mensubu olsa da do\u011frulu\u011fundan tam emin olamayan, ama kendi kendine de ba\u011f\u0131ms\u0131z aray\u0131\u015fa girmekten korkan ve hatta bunu denemeyi bile akl\u0131na getiremeyen bireyler yarat\u0131yor demektir.\n\nBu d\u00fc\u015f\u00fcnceler (1- \u0130nsan\u0131n kendi ba\u015f\u0131na ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme kabiliyeti ger\u00e7e\u011fi bulmak i\u00e7in yeterli de\u011fildir. 2- E\u011fer X anlay\u0131\u015f\u0131nda (veya inanc\u0131nda) de\u011filsen korkmal\u0131s\u0131n.), insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n biny\u0131llarca belli d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamadan ve bu kal\u0131plar\u0131 da yar\u0131m kalple, emin olamadan ya\u015famas\u0131n\u0131n temel nedenlerindendir.\n\n<strong>Bu d\u00f6ng\u00fc, insan\u0131n hayata b\u00fct\u00fcn samimiyetiyle bakmas\u0131 ve ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rebilme kabiliyetini kendisine g\u00f6stermesi ile k\u0131r\u0131labilir.<\/strong>&nbsp; (Bkz, dipnot)\n\n\u0130nsanda bunun yani ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rme \u00f6zelli\u011finin asla yok edilemedi\u011fini, milletlerin i\u00e7indeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi arzusunun bu g\u00fcne kadar asla yok edilememi\u015f, kal\u0131c\u0131 olarak ortadan kald\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131ndan anlayabiliriz. \u0130yi haber bunun asla yok edilemeyecek olmas\u0131d\u0131r. K\u00f6t\u00fc haber ya da dikkat etmemiz gereken haber ise, bunun \u00fczerinin aldan\u0131\u015flar ve yan\u0131lsamalar ile uzun s\u00fcreler kapat\u0131l\u0131p kitlelerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uyuyarak uzun zamanlar ge\u00e7irebilecekleridir. Yinelemek gerekirse, kurtulu\u015f yine bireyin kendi elindedir, t\u00fcm samimiyetiyle bu tecr\u00fcbeyi kendisine g\u00f6stermesi gerekmektedir.\n\n<strong>Dipnot:<\/strong>&nbsp;(\u00d6rne\u011fin, insan e\u011fer bir dinin de mensubuysa, \u00f6nce o dini samimiyetle incelemelidir, ve inanc\u0131ndan tam emin olana kadar asla durmamal\u0131d\u0131r. E\u011fer samimi ise mensubu oldu\u011fu dinin onu ger\u00e7e\u011fe ula\u015ft\u0131rabilece\u011fi inanc\u0131yla o dinin t\u00fcm derinli\u011fine inmelidir. Mesela o dinin Tanr\u0131's\u0131ndan ger\u00e7e\u011fi kendisine en k\u0131sa zamanda vermesini isteyebilir.) (E\u011fer mesela ateist bir bilim adam\u0131ysa, ateizm d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve t\u00fcm bilimsel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 sonuna kadar derinlemesine sorgulamal\u0131d\u0131r ve bilmedi\u011fi \u015feyi de bilmiyorum diye itiraf edebilmelidir. Bu \u00e7izgide giderse bilmenin ve zihnin kendisini inceleme a\u015famas\u0131na gelip, s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ebilmeyi eninde sonunda ke\u015ffedebilecektir.)","_et_gb_content_width":"1080","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[240,172,43,254,55,74,98,108,115],"class_list":["post-3519","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makale","tag-bilim","tag-demokrasi","tag-dikkat","tag-dusunce","tag-gercek","tag-korku","tag-ozgurluk","tag-samimiyet","tag-tanri"],"acf":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack-related-posts":[{"id":59793,"url":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/2023\/hayatin-temel-gercegi-ve-bu-gercegin-farkindaliginda-yasamak-hakkinda-bir-yazi\/","url_meta":{"origin":3519,"position":0},"title":"Hayat\u0131n Temel Ger\u00e7e\u011fi ve Bu Ger\u00e7e\u011fin Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131nda Ya\u015famak Hakk\u0131nda Bir Yaz\u0131","author":"Erdal Bora","date":"19 \u015eubat 2023","format":false,"excerpt":"","rel":"","context":"&quot;Makale&quot; i\u00e7inde","block_context":{"text":"Makale","link":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/category\/yazi\/makale\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":59580,"url":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/2022\/en-derin-gerceklere-dokunan-bir-paylasim\/","url_meta":{"origin":3519,"position":1},"title":"En Derin Ger\u00e7eklere Dokunan Bir Payla\u015f\u0131m","author":"Erdal Bora","date":"4 Nisan 2022","format":false,"excerpt":"","rel":"","context":"&quot;Makale&quot; i\u00e7inde","block_context":{"text":"Makale","link":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/category\/yazi\/makale\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":2950,"url":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/2017\/iki-adim-ileri-bir-adim-geri-ve-sorun-yok\/","url_meta":{"origin":3519,"position":2},"title":"\u0130ki Ad\u0131m \u0130leri, Bir Ad\u0131m Geri ve Sorun Yok","author":"Erdal Bora","date":"18 Ocak 2017","format":false,"excerpt":"","rel":"","context":"&quot;Makale&quot; i\u00e7inde","block_context":{"text":"Makale","link":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/category\/yazi\/makale\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":2255,"url":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/2016\/uyanma-arzusu\/","url_meta":{"origin":3519,"position":3},"title":"Uyanma Arzusu","author":"Erdal Bora","date":"4 Temmuz 2016","format":false,"excerpt":"","rel":"","context":"&quot;Makale&quot; i\u00e7inde","block_context":{"text":"Makale","link":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/category\/yazi\/makale\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":2504,"url":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/2016\/insanligin-tum-sikintilarinin-cozumu\/","url_meta":{"origin":3519,"position":4},"title":"\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n T\u00fcm S\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc","author":"Erdal Bora","date":"24 Ekim 2016","format":false,"excerpt":"","rel":"","context":"&quot;Makale&quot; i\u00e7inde","block_context":{"text":"Makale","link":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/category\/yazi\/makale\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":259,"url":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/2015\/gecenin-dibinde-bir-blog-yazisi-yakisir-oldugun-gibi-gorunmegorundugun-gibi-olmak\/","url_meta":{"origin":3519,"position":5},"title":"Gecenin Dibinde Bir Blog Yaz\u0131s\u0131. Yak\u0131\u015f\u0131r. Oldu\u011fun Gibi G\u00f6r\u00fcnmek\/G\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn Gibi Olmak","author":"Erdal Bora","date":"2 Temmuz 2015","format":false,"excerpt":"","rel":"","context":"&quot;Blog Yaz\u0131s\u0131&quot; i\u00e7inde","block_context":{"text":"Blog Yaz\u0131s\u0131","link":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/category\/yazi\/blog-yazisi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3519"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59133,"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3519\/revisions\/59133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/erdalbora.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}